Groene H2: fluo of camouflage ?

Vandaag is nagenoeg 100% van onze waterstof grijs. Aangezien de energietransitie kersvers is staan we nog maar aan de start van een ecologisch waterstoftijdperk. Willen we deze blauwe planeet een dienst bewijzen, dan zetten zijn bewoners beter in op groene H2 (en blauwe op termijn) en valideren we ons reddingsmiddel waterstof best ook op basis van gebruik: nuttig of verspilling.

Waterstof is een hoogwaardig goedje dat niet verkwist mag worden. Blauwe waterstof staat nog in z’n kinderschoenen. Ondertussen infiltreert groene waterstof sneller in onze wereld van de wetenschap en klopt het steeds harder op de toegangspoort van onze beleidsmakers. Doch loert er een gevaar om de hoek: dat economische motieven van machtige bedrijven zouden primeren op onze algemene belangen. Potentiële winstbronnen mogen niet belangrijker zijn dan ons collectieve streven naar een betere wereld. Greenwashing is not done !

Voortschrijdend inzicht dwingt ons groene waterstof op te delen in twee categorieën: fluogroen en camouflagegroen.

Fluogroene waterstof is waterstof die door groene elektriciteit wordt geproduceerd én die gebruikt wordt omdat dit het meest duurzame alternatief is. Zoals bijvoorbeeld voor kunstmest, methanol, zeer hoge temperatuur processen als de staal- en cementindustrie, … en zal in de toekomst steeds meer bestaansrecht hebben.

Camouflagegroene waterstof is ook waterstof die door groene elektriciteit gemaakt wordt maar, deze wordt daarna de facto verkeerd gebruikt omdat het alternatief veel beter is. Zoals bij lage temperatuur toepassingen (bv. verwarming gebouwen), auto’s, … zijn er betere alternatieven. Blenden (= toevoegen aan het aardgasnetwerk) is not done, zoals bij whisky is de single malt aanbevelenswaardig. Camouflagegroene waterstof is te vermijden wegens verspilling van de kWh. Meestal is directe elektrificatie hierbij de betere keuze.

De manier van produceren is dus dezelfde, maar de toepassing/gebruik is anders. De kleur wordt gekoppeld aan de productiemethode én aan de toepassing. Het misbruik van camouflagegroene waterstof zorgt linea recta voor minder fluogroene waterstof, en dit moeten we willens nillens vermijden.

Zijn er duurzamere alternatieven ? Is de effectiviteit te laag ? Kunnen we de groene stroom anders en beter gebruiken ?

Ja: camouflage. Neen: fluogroen en doen !

Wk 40: knotsgekke week

Week 40 van 2021 was er voor de liefhebbers eentje om in te kaderen. De wereldwijde hoogconjunctuur, lagere gastoevoer door onderhoudswerken en door het alfamannetje in het grootste land van de wereld, lage gasreserves voor komende winter, maar vooral paniekerende traders tekenden deze week de energiemarkt. De gasprijs ging door het dak: piek + 160 €/MWh.

De EU heeft gekozen voor de omschakeling van langetermijncontracten naar kortetermijncontracten (Spotmarkt). Daardoor zullen veel bedrijven en particulieren met een bang hart de winter ingaan, want ook onze elektriciteitsprijs kent hoogterecords. De prijs wordt bepaald door de productiekost van de laatste geproduceerde kWh. Deze kWh is vandaag zeer duur, want de kost van de brandstof en de kost van de CO2-uitstoot is hoog. Gevolg: piek elektriciteit + 440 €/MWh.

Prijs elektriciteit per uur in week 40: met ochtendpiek en avondpiek

Maar, maak je zelf uw elektriciteit met een micro-WWK en met zonnepanelen, dan kan de winst snel oplopen. Gebeiteld met een vast gascontract (lange termijn) en met een dynamisch elektriciteitscontract (korte termijn, EPEX Spot BE Day Ahead, zie grafiek hierboven) wordt de winter een uiterst aangename periode. De volgelingen van Groenerleven.be schuiven al geruime tijd de afschrijving van hun investeringen naar voren, deze krijgt nu nog een boost. Ook uw boekhouder gaat op het puntje van z’n stoel zitten als je hem expliqueert dat elk gebouw een energieleverancier (zonnepanelen, CHP, bidirectionele laders, …) zou moeten zijn.

Elektriciteitsgebruik per kwartier via digitale meter @ home in week 40 met PV + micro-WKK : groen = injectie, blauw = afname

Door te investeren in technologie kan je ook als particulier geld verdienen, waardoor je nog meer kan investeren in technologie: een EV met V2G in de Smart Grid Biogas gaat de CO2-voetafdruk nog verder reduceren en gaat het elektriciteitsnet nog meer ondersteunen (lees: flatten the curve), triple win.

Maar je gebruikt gas om elektriciteit te maken ? Ja natuurlijk, momenteel is slechts 4% van onze primaire energievoorziening groene elektriciteit, maak die dus zelf. Groengascontracten worden op termijn ook in België de maatstaf voor duurzame broeders, zo bevat het aardgasnetwerk in Denemarken vandaag reeds 25% biomethaan. Hernieuwbare energie levert in België amper 119 uur per jaar meer dan de helft van onze elektriciteit, krik dat mee op aub.

Moet iedereen investeren in technologie ? Ja, eigenlijk wel. Moet iedereen switchen naar een dynamisch contract ? Nope, alleen als je goed weet waar je mee bezig bent.

Gascentrales icm WP + EV

JA, warmtepompen (WP) die gevoed worden door gascentrales verbruiken 2 keer minder energie dan verwarmingsketels.

JA, elektrische auto’s (EV) die geladen worden door gascentrales verbruiken 2 keer minder energie dan auto’s met verbrandingsmotor.

Bron: Elia -Adequacy flexibility study 2021

Vandaag wordt ongeveer 20% van onze elektriciteit groen opgewekt, tegen 2030 is dit nog steeds maar 40%. Yep, zo langzaam evolueren we richting hernieuwbare energie (HE). Nochtans is het gebruik van HE in combinatie met WP en EV de allerbeste optie voor de burger. Daarom, is het wetenswaardig dat zelfs de combinatie van WP en EV met een elektriciteitscentrale op aardgas ook véél beter is dan de oude manier van verwarmen en rijden.

Hoe komt dat ? It’s all about efficiency.

Een verwarmingsketel heeft een rendement van 95% (HR aardgasketel op bovenwaarde). Een gemiddelde WP heeft een rendement van 350% (SCOP 3.5) en een gascentrale (CCGT) heeft een rendement van 60%. Dus, 350 x 60% = 210% versus 95% voor de HR-ketel, 2 keer beter dus.

Rendementen gascentrales: WKK/CHP 80%, CCGT 60%, OCGT: 40%

Een auto (middenklasser op benzine/aardgas) met verbrandingsmotor verbruikt ongeveer 60 kWh/100km (6l benzine/100km x 10 kWh/l). De middenklasser EV verbruikt ongeveer 20 kWh/100km, in combinatie met de gascentrale geeft dit: 20 @ 60% = 33 kWh/100 km, 2 keer beter dus. Opgelet, hier wordt geen rekening gehouden met verliezen (elektrisch: transport- en laadverliezen, benzine: Well-to-wheel), deze zijn voor aardolievarianten nog groter dan de optelsom van aardgas + elektriciteit.

Bij de berekening met een gascentrale type WKK ipv CCGT, kom je aan 3x beter !

Heb je nog geen zonnepanelen op je dak ? Leg ze maar, je verlaagt verder uw ecologische voetafdruk en zo ondersteun je de noodzakelijke stap naar meer hernieuwbare energie.

Elk gebouw en/of bedrijf zou z’n eigen (micro) WKK/CHP moeten hebben, en een zonnepark (bv. op carports icm laadpalen) en windmolens indien mogelijk.

Zet je jezelf niet graag voor schut ? Denk dan 2 à 3 keer na vooraleer je een elektrische auto en warmtepomp gekoppeld aan een gascentrale in diskrediet wil te brengen.

2040: EV = 100x beter dan ICE

Dit weet u al: vandaag gebruikt de elektrische auto (EV) ongeveer 3x minder energie dan een gelijkaardig model met verbrandingsmotor (ICE) om eenzelfde afstand af te leggen.

Een middenklasser EV verbruikt ongeveer 20 kWh/100km (200 g CO2/kWh elektriciteit – 40 g CO2/km, of 8 g CO2/km), een middenklasser ICE ongeveer 60 kWh/100km (6l benzine/100km x 10 kWh/l – 144 g CO2/km), de factor 3.

Door het hergebruik van grondstoffen, en door het gebruik van hernieuwbare energie zal de EV binnen twintig jaar ongeveer 100x beter zijn dan de ICE.

Van 3x beter naar 100x beter ?

Vandaag, zijn alle batterijen van auto’s nieuw, zijn alle zonnepanelen (40 g CO2/kWh) nieuw en zijn alle windmolens (12 g CO2/kWh) nieuw. En vandaag, is de energetische terugverdientijd (= de energie die nodig is om het product te maken, ETVT) van zonnepanelen anderhalf jaar, en die van windmolens een half jaar.

Later, met gerecycleerde zonnepanelen (recyclagegraad RG +90%) op onze daken, gerecycleerde windmolens (RG 85%), en een gerecycleerde batterij (RG +90%) in onze EV is de circulaire keten zo goed als rond want we stockeren de hernieuwbare energie uit gerecycleerde zonnepanelen & windmolens in een gerecycleerde batterij.

Door die circulaire economie, gaat de ETVT van zonnepanelen van anderhalf jaar (vandaag) naar ongeveer 7 weken in 2040. De ETVT van windmolens gaat van een half jaar naar ongeveer 3 weken in 2040. En ook de batterij van onze auto zal dan reeds verschillende keren herrezen zijn tot een nieuw kleiner exemplaar met grotere energiedichtheid en fluxere prestaties.

It’s all about RE !

De 2 belangrijkste curves

  1. Het aandeel energie uit de zon van vandaag:

2. Het aandeel energie uit de zon van miljoenen jaren geleden:

Duiding:

  • Grafiek 1 gaat over hernieuwbare energie: zon, wind, water, biomassa, geothermie, biogas, …
  • Grafiek 2 gaat over fossiele energie: steenkool, aardolie, aardgas, … en zorgt voor een snelle toename van CO2
  • Beide grafieken bevatten meerdere fouten: de tijdsassen kloppen niet, grafiek 1 vertrekt niet vanuit 0%, grafiek 2 vertrekt niet vanuit 100%, is geen rechte lijn en daalt spijtig genoeg vandaag nog niet, … maar wellicht begrijpt u als weldenkende mens de clou van het verhaal.

Seizoensopslag – STES

STES = Seasonal Thermal Energy Storage, een thermische buffer die in staat is gedurende meerdere maanden warmte op te slaan voor toekomstig gebruik. De zon maakt voor u warm water, u stockeert dat ondergronds, en gebruikt het in de koudere maanden voor uw huis mee te verwarmen.

Deze heilige graal in energieopslag (met zonneboiler en/of met zonnepanelen icm warmtepomp) zal onder andere bij stijgende energieprijzen steeds populairder worden. Maar niet alleen de zonne-uren zullen u genegen zijn. Met een dynamisch elektriciteitscontract kan u ook tijdens winduren vergoed worden om elektriciteit uit het net te halen.

Mister Handy steekt weldra een 2de regenput (maar dan goed geïsoleerd) in de grond, laat er de magie van de zon op los en droomt ook in de wintermaanden lustig verder van de wondere wereld van hernieuwbare energie 2.0

Groene molecules en groene elektronen komen beiden uit de zon. De elektronen gebruiken we instant, de molecule naderhand.

Onze 9 planetaire grenzen

Welke zijn onze 9 biosfeergrenzen ?

  • klimaatverandering (opwarming van de aarde)
  • verlies biodiversiteit (aantal soorten)
  • landgebruik (percentage regenwouden, bossen, graslanden, … tov landbouw)
  • hydrologische cyclus (zoet water schaarste)
  • biogeochemische stromen (fosfor- en stikstofcyclus)
  • verzuring oceanen (door toename CO2)
  • luchtverontreiniging (concentratie deeltjes in atmosfeer)
  • ozonconcentratie (stratosfeer)
  • nieuwe entiteiten – chemische verontreiniging (microplastics, …)

De waterstofauto …

… wordt het de eerstkomende jaren (lees: decennia) niet.

Toch niet indien we de kWh als hoofdargument in de analyse gebruiken. Een gewone elektrische auto (BEV, met batterijen) rijdt met eenzelfde hoeveelheid energie 3x verder dan een minder gewone elektrische auto (FCEV, fuel cell elektrische auto met exact dezelfde elektromotor als de BEV).

Waterstof (H2) is het meest voorkomende element op onze aarde, maar steeds zit het verpakt in grotere moleculen. Het is verbonden aan andere atomen zoals zuurstof (H2O) of koolstof (bv. aardgas CH4). Het daarvan loskrijgen vergt heel veel energie (zie verspillingsdiagram hierboven) en/of genereert veel CO2.

Woon je in een land waar er het gros van de tijd een overschot aan groene elektriciteit is, dan maakt de waterstofauto een grote kans om op het hoogste podium te staan. Idem dito voor het land waar ze reeds CO2 opvangen en gebruiken of stockeren (CCU en CCS). Beide gevallen zijn vandaag nog onbestaande.

De essentie van energietransitie:

  • de kWh zo duurzaam mogelijk opwekken
  • zo weinig mogelijk kWh’s gebruiken
  • efficiëntie, efficiëntie, …

Groenerleven.be is een groot voorstander van waterstof (gebruik het tenslotte thuis zelf om m’n elektriciteit mee te maken), maar ik zie deze energiedrager liever niet gebruikt worden voor personenwagens (en voor verwarmingsketels in gebouwen).

Dynamisch tarief

Liefhebbers van de energietransitie staan te glunderen bij de geboorte van de dynamische elektriciteitscontracten voor particulieren. Dit kind van de tijd dat groene elektronen door de kabels heeft stromen, wordt gevoed door hernieuwbare energie. Hoe meer zon en/of wind, hoe meer het eten gesmaakt wordt.

Onderstaande duck curve laat zien waarom:

Gedurende 8 opeenvolgende uren wordt u betaald om elektriciteit uit het net te halen. U krijgt dus geld om uw auto en thuisbatterij te laden, om uw warmtepomp te gebruiken, om uw zwembadje te verwarmen, om de boiler op temperatuur te brengen, om te koken/wassen/strijken/… om uw normale leventje te leiden.

Omdat onze gemeenschap zwaar investeert in hernieuwbare energie zullen steeds frequenter zowel negatieve als hoge positieve elektriciteitsprijzen ons wisselstroomnet karakteriseren.

Ook in de winter kan u gebaat zijn met dit dynamisch elektriciteitscontract, alleszins wanneer de uurprijs torenhoog (bv. bij dunkelflaute) is en u elektriciteit (via thuisbatterij, micro-WKK, auto met V2G, …) injecteert in de straat.

Ons groen elektriciteitsnet in balans houden (vraag = aanbod) is complex, onder andere daardoor is elektriciteit duur. De noodzaak om slimme systemen te implementeren waarbij gebruikers, producenten en distributienetbeheerders dezelfde taal spreken is onontbeerlijk in de energietransitie.

Het aardgasnet balanceren is een stuk eenvoudiger en, ondanks de veel grotere energie-inhoud van dit net, talrijke keren goedkoper. Ons gasnet verduurzamen is één van de grotere uitdagingen van de komende decennia.

Smart grids, digitale meters en dynamische tarieven: I love it !

The ET-virus goes like a rocket !

Again, we are infected.

This time it’s the Energy Transition-virus that grabbed us. And this virus will never let us go, it goes like a rocket.

The ET is unstoppable, we have to accept that, it’s too powerful. This transition is good for us: it will make our lives better, it will make our world a better place.

And maybe some day, we’ll have a bad dream, where people are trying to make fools of themselves, because they are fighting against the ET. And then, we wake up and see the rise and shine of the sun …

België vs Duitsland

Sterk stijgende grafieken over hernieuwbare energie maken liefhebbers van de energietransitie laaiend enthousiast. Als Belg mogen we blij zijn met het groeiend besef inzake duurzaamheid. Daarentegen staan we een jaar of 10 achter ten opzichte van onze oosterbuur Duitsland, de pioniers van hernieuwbare energie: Energiewende.

Gelukkig gebruiken wij geen bruinkool- en steenkoolcentrales om periodes van weinig zon en wind op te vangen.

Noot: 50Hertz is ongeveer het oude Oost-Duitse grondgebied. Zie: Sustainability Report 2020 @ Elia.be

Is onze elektriciteit te duur ?

Heeft uw buurman gelijk als hij zegt dat misschien ook de onkosten van het onderzoek naar UFO’s in onze elektriciteitsfactuur terecht zijn gekomen ?

Eén kWh aardgas is 6x goedkoper dan één kWh elektriciteit. Uw elektriciteit zelf maken op basis van (bio)gas & zonnepanelen, en zelf stockeren wordt dus sterk aanbevolen. Elk gebouw dient op termijn zelfvoorzienend en energieleverancier te zijn, en elke auto wordt een mobiele batterij waar we onze hernieuwbare energie in opslaan en mee distribueren. Groot of klein, smart grids zullen voor een aanzienlijk deel de duurzaamheid van onze samenleving bepalen, want hoge rendementen x hoge rendementen = 75% minder uitstoot.

Mag de bevolking een correcte correlatie tussen afname- en injectieprijzen verwachten ? Zullen dynamische tarieven hierin de leidraad zijn ?

Hoe betrouwbaar, betaalbaar en efficiënt zullen de nieuwe regels inzake onze energievoorziening worden ? Zijn ze ook ethisch geschikt om lang mee te gaan en kunnen ze alle burgers meenemen in de energietransitie ?

Groenerleven.be beantwoordt geen retorische vragen.

Realisme is noodzakelijk

Het energielandschap is in beweging.

Zolang deze verandering gebaseerd is op een realistisch perspectief, gaat de toekomst er pakken beter uitzien. Af en toe een grote uitschuiver valt niet uit te sluiten, en we blijven sowieso vechten tegen onze gebruiken uit het verleden: ‘We’ve done it always this way !’.

De energiedichtheid van de door ons gebruikte brandstoffen is rechtstreeks gelinkt aan klimaatverandering. Een correct gebruik van grondstoffen is essentieel om verspilling tegen te gaan:

  • Hout: gebruiken we best hoofdzakelijk voor meubels en voor gebouwen
  • Steenkool: onze oude vriend, zolang het in de grond blijft
  • Olie: zal nog vele jaren verkeerd gebruikt worden, ondanks de alternatieven
  • Gas: de enige echte lange termijn transitie brandstof, maar enkel bij correct gebruik en bij transformatie naar groene gassen
  • Uranium: de landen met betrouwbare centrales hebben goud in handen

U weet, slechts 20% van onze energievoorziening is elektrisch. Daarvan levert hernieuwbare energie amper 119 uur per jaar meer dan de helft van onze elektriciteit. Die andere 8640 uur (of 98% van de tijd) duwt hernieuwbare energie dus minder dan de helft van de elektronen door de kabels.

De weg naar een duurzame samenleving is nog heel lang, maar blijf als weldenkende mens investeren in: producten met hoge efficiëntie, isolatie, zonnepanelen, warmtepompen (al dan niet hybride), elektrische auto’s, slimme toestellen, participaties in hernieuwbare energie, …

Elektriciteitsmix 2020

Het aandeel hernieuwbare energie groeit tot 18,7 % van onze Belgische elektriciteitsmix.

De records van zonne-energie in de lente zijn mede te danken aan het ontbreken van vliegtuigstrepen.

De productie van zonne-energie is hoger gedurende de zomermaanden en die van windenergie is meer uitgesproken tijdens de wintermaanden.

Het aandeel elektriciteit is slechts 20% van ons energiesysteem. De weg is dus nog lang, maar gelukkig zijn er steeds meer mensen en bedrijven die beseffen dat de nieuwe manier van leven zoveel waardevoller is.

Meer CO2 = hogere T

Eén vierde van de door de mens geproduceerde CO2 verdwijnt in de oceanen, een ander kwartje van het broeikasgas wordt opgenomen door vegetatie en bodem.

De rest wordt niet verwerkt door de aarde maar blijft in de atmosfeer, met onderstaande grafiek tot gevolg.

Niet goed natuurlijk, maar het positieve is dat wij impact hebben op de toekomst. Allemaal samen, maar vooral ook individueel. It’s up to us !

Open brief – minister van Energie

Geachte minister van Energie, Beste Mevrouw Van der Straeten,

De aarde kreunt.

Meer dan ooit heeft de bevolking nood aan een federaal minister van Energie die, los van partijpolitiek maar overkoepelend, alles in het werk stelt om onze CO2-uitstoot sneller af te bouwen.

Vandaar dit vriendelijk verzoek om ons, en de volgende generaties, een plezier te doen: ga tijdens uw inwerkperiode regelmatig een 3-gangenmenu eten met klimatologen, wetenschappers en andere energiespecialisten.

Analyseer kritisch en gelieve dan te regeren in functie van de lange termijn:

  1. Versnel onze duurzame toekomst en trek de kar van de energietransitie
  2. Omarm wetenschap en technologie
  3. De kracht komt uit de zon van vandaag, niet uit die van miljoenen jaren geleden
  4. Maak van elk gebouw een energiecentrale: laat zonnepanelen en zonneboilers leggen op alle geschikte daken, maak het capaciteitstarief ‘smart’, en installeer slimme laadpalen (en eParkings) voor elektrische voertuigen
  5. Laat onze bedrijven de Noordzee verder volzetten met grote windmolens
  6. Plaats meer lokale CHP’s en minder centrale PP’s om elektriciteit te maken (efficiëntie is de norm), CO2-arme en betaalbare elektriciteit is noodzakelijk
  7. Wees de spreekbuis van: renoveren, thuiswerken, autodelen, kwalitatief openbaar vervoer, …
  8. Laat vuil proper betalen, het momentum is daar
  9. Durf ‘out of the box’ denken: een tweede nucleaire site openhouden in de haven van Antwerpen om pilotplants voor waterstof te voeden, groene energie uit zonnige gebieden halen, biogasprojecten ter ondersteuning van de elektrificatie, herschrijf wettelijk kader rond koolstofneutrale gassen, maak ons ook koploper in Power-to-Gas, CCU, … maak België trendsetter
  10. Tracht een gezond energie-investeringsklimaat bij burgers en bedrijven te creëeren want minder kWh’s zorgen voor lagere facturen en voor een aangenamere leefomgeving

Vele opgesomde punten vallen niet onder uw bevoegdheid, maar als federaal minister kan u wel de katalysator voor verduurzaming zijn. De overtuiging leeft dat u verder kan kijken dan naar de volgende verkiezingen, naar 2030 en …

Een duurzaam Belgisch beleid en dito EU Green Deal worden met plezier gedragen door vele burgers, ook Groenerleven.be kan u met onafhankelijk advies bijstaan in een positief toekomstperspectief.

Veel succes met deze mooie functie !

Onbalans door fossiel

Jaarlijks stoten we ongeveer 40 miljard ton CO2 uit, hoofdzakelijk komende van de verbranding van fossiele brandstoffen (steenkool, aardolie, aardgas, …).

Ongeveer 1/4 wordt opgenomen in vegetatie en bodem. Een ander 1/4 wordt geabsorbeerd door de oceanen (verzuring).

De rest, dus 20 miljard ton, stapelt zich op in de atmosfeer en verhoogt jaarlijks de hoeveelheid CO2 met 2 ppm waardoor de temperatuur in onze leefwereld blijft toenemen.

De gevolgen zijn bekend: het klimaat verandert.

Ijskappen en gletsjers smelten en zullen tegen 2050 de zeespiegel met ongeveer 25 cm doen stijgen (tov 2000). Deze onomkeerbare beweging veroorzaakt een verschuiving van het woongebied van mens en dier.

Bij ons wordt het weer extremer: drogere zomers met meer hittegolven, zwaardere buien met kans op overstromingen, …

Maar vooral de arme gebieden zullen nog meer aan levenscomfort inleveren: watertekort en overstromingen, slechtere oogsten, ziektes, … . En juist deze landen hebben niet de financiële mogelijkheid om zich aan de klimaatverandering aan te passen die grotendeels door de rijkere landen veroorzaakt is. Deze dubbele onrechtvaardigheid werd te pas en te onpas verwaarloosd door beleidsmakers van de oude stempel.

Gelukkig komen steeds meer rijke landen tot betere inzichten: EU Green Deal 2050, China 2060, VK 2050, …

Why Power Plants ?

Power Plants wekken enkel elektriciteit op, ze zijn monofunctioneel.

CHP’s (Combined Heat & Power) zijn multifunctioneel: ze geven elektriciteit én warmte. Hier gaat de proceswarmte niet verloren in de atmosfeer, daarom zijn ze veel efficiënter.

Power Plants leveren vandaag het gros van onze elektriciteit. Maar, voor de elektriciteit van morgen kan het anders.

Elk industriegebied, elke gemeente, elk groot gebouw, elke wijk, … zijn lokale CHP (WKK, brandstofcel, …) is beter. Minder uitstoot, minder netverliezen, goedkoper elektriciteitsnetwerk, meer jobs, … en dus beter voor onze planeet.

What’s the problem ?

18.750 l diesel of 10 zonnepanelen ?

De gemiddelde Belg rijdt 15.000 km per jaar.

Dat komt overeen met 10 zonnepanelen op het dak om uw elektrische auto te voorzien van stroom, of 5 keer een gevuld bad met diesel om uw verbrandingsmotor te voeden, om diezelfde kilometers per jaar af te leggen.

De energetische terugverdientijd is 1.5 jaar voor de zonnepanelen. De andere 23.5 jaar (levensduur PV is 25 jaar) dat ze op het dak liggen leveren ze groene energie komende uit de zon van vandaag. De energetische terugverdientijd voor diesel is bijna oneindig. Het zwarte goedje van miljoenen jaar oud uit het Midden-Oosten vervuilt steeds opnieuw, én opnieuw, …

Op 25 jaar heeft u nog steeds maar die 10 zonnepanelen nodig om jaarlijks uw 15.000 km’s af te leggen. Oldskool adepten gebruiken liever 18.750 liter diesel (= 125 keer een gevuld bad) om hun roetvriend te voeden. Misschien zijn ze gehecht aan lawaaierige inefficiënte verbrandingsmotoren, of misschien onvoldoende geïnformeerd ?

Dat zonnepanelen achteraf voor 95% gerecycleerd zullen worden en dus deel uitmaken van een circulaire economie die de perpetuum-mobile-filosofie benadert, zou men zondermeer als fantastisch kunnen beschouwen. Dat de overheid bedrijfsauto’s op fossiele brandstoffen nog steeds subsidieert, zou mijn vriend Guust als geblunder bestempelen.

Gebruik de technologie van vandaag ! Bedankt.

Capaciteitstarief 2.0

Op dit moment worden de ‘netkosten’ van onze elektriciteit aangerekend op basis van de afgenomen kWh. Hoe meer u verbruikt, hoe hoger deze kosten. Klinkt logisch maar is het niet.

Vanaf 2022 verandert dit, dan zullen de ‘netkosten’ gefactureerd worden op basis van de gemiddelde maandpiek (in kW, met 2.5 kW als basis). De maandpiek is het hoogste kwartiervermogen (= piekvermogen) dat u in die maand verbruikt heeft. De jaarlijkse gemiddelde maandpiek wordt dan berekend als het gemiddelde van de 12 maandpieken. Logischer, maar deze verandering is onvoldoende toekomstgericht omdat het te weinig rekening houdt met de stabiliteit (vraag en aanbod) van het (steeds groener wordende) net.

Groenerleven.be is grote fan van de digitale meter want deze is essentieel in de energietransitie, waarbij gestreefd moet worden naar meer zelfconsumptie én naar een evenwicht tussen opwekking (liefst hernieuwbaar) en gebruik (liefst efficiënt). Maar, een nieuwe meet- en facturatiemethodologie introduceren met een gebrek aan systeemintelligentie is bij voorbaat ongeschikt om ons te leiden naar een duurzame toekomst.

Is dit capaciteitstarief dan niet goed ? Jawel, maar niet goed genoeg om een stroomversnelling aan de energietransitie te geven:

  1. Het capaciteitstarief houdt geen rekening met het algemene piekvermogen (in de straat). Stel, vele buren hebben zonnepanelen maar u niet. Dus ook u zou best elektriciteit verbruiken (elektrische auto opladen, warmtepomp gebruiken, wassen, strijken, koken, …) als de zon schijnt want dan is er een piek op het net. Niet dus, het capaciteitstarief houdt geen rekening met uw straatbelasting, enkel met uw piek.
  2. Het capaciteitstarief wordt berekend op basis van ‘een’ piekvermogen per kwartier (ipv per uur). Even de oven opzetten terwijl elders al een grote verbruiker werkt, en uw kwartierpiek voor die maand is reeds gemaakt, ongeacht het moment.
  3. Hypothetisch: Vandaag laad ik m’n elektrische auto (laadstation 7,4 kW) tijdens de middaguren, dus tijdens de zonne-uren (5 kW PV’s op m’n dak). Maar de zon verdwijnt voor 15 minuten achter de wolken, gevolg: volle afname, dus 5 kW (tegen 50€/kW (op jaarbasis)) boven de 2.5 kW-referentie. Dus velen gaan door deze ‘wolkenvrees’ enkel ’s nachts laden met een grote straatpiek op 22u tot gevolg ?
  4. Het capaciteitstarief houdt geen rekening met de prijs van elektriciteit en vertraagt daarom de mogelijkheid om van elk gebouw en van elke elektrische auto een energieleverancier te maken.

Tenzij beter uitgewerkt tegen 2022, is het huidige capaciteitstarief weinig future-proof en dus slechts een tussenstap. Eigenlijk zoals een auto op CNG: beter dan de standaard, maar onvoldoende gewapend voor de toekomst, onvoldoende sterk volgens de huidige technologie. De wereld evolueert verder naar elektrificatie wegens hogere efficiëntie. Zet daarom een systeem op poten dat burgers naar elektrische auto’s en warmtepompen doet hunkeren, dat lokale energie aanmoedigt en dat elke mogelijke import van kolenstroom uit het buitenland ontmoedigt.

Natuurlijk zorgt het capaciteitstarief voor meer oplettende burgers en daardoor voor een lager verbruik, zorgt het voor meer zelfconsumptie en dus voor minder gebruik van het net als buffer: fantastisch ! Dit consuminderen is zeer goed, maar de combinatie met minder vervuilen (afbouw diesel, benzine, mazout, …) is nog beter.

Een systeem op maat vraagt dynamische tarieven (ToU) die rekening houden met afname én injectie, en met het moment van beschikbaarheid van hernieuwbare energie. Een systeem dat dus rekening houdt met de prijs van de energie op dat moment.

Dit capaciteitstarief is een logische stap met schoonheidsfoutjes maar is spijtig genoeg niet de grote sprong in de energietransitie waar vele energieliefhebbers van droomden.

Alstublieft, maak het capaciteitstarief 2.0 ‘smart’.

People are smarter than fish

During my holidays, and looking out over the horizon of the Atlantic Ocean (and perhaps after a few beers) I realised that people are smarter than fish.

Fish swim in the water (H2O) and get oxygen (O2) out of it to live.

On the other hand, we need to get hydrogen (H2) out of the water to save this planet.

It took a million years to make carbon (from plants, fish, …) down there in the earth. Can we burn all this carbon in a few hundred years and slowly destruct our world knowing the solution is so close to us ?

If fish can decompose water, why can’t we ?

* some chemical mistakes are made, probably too much OH in the beer.

kWh’s @ home

Het aandeel verwarming in het totale energieverbruik is groot, ongeveer 1/5 van alle energie steken we in ons huis. Hoe kunnen we zo weinig mogelijk verbruiken en betalen, maar toch comfortabel leven ?

  1. Isoleren !
  2. Een aangepast verwarmingssysteem gebruiken:
Gerekend met: gemiddeld rendement elektriciteit 40%, jaarlijks rendement warmtepomp 300%, rendement brandstofcel 85%.

In 2019 was 55 % van de in België geproduceerde elektrische energie afkomstig van nucleaire installaties, en ongeveer 11% werd hernieuwbaar gefabriceerd. Daardoor ligt het rendement van onze elektrische energie laag maar is ook de CO2 uitstoot laag.

De prijs van 1 kWh elektriciteit is 6x hoger dan de prijs van 1 kWh aardgas. Een correcte afweging tussen energiedrager en type verwarmingstoestel is belangrijk. Hou er rekening mee dat Europa streeft naar een samenleving zonder fossiele brandstoffen.

Met zonnepanelen en/of zonneboiler gaan zowel de operationele kosten, het rendement en de CO2 uitstoot de goede richting uit. Deze optie zou op elk zonnedak automatisch aangevinkt moeten worden.

Heeft u investeringsmogelijkheden en wenst u weinig CO2 uit te stoten ? Dan zal de combinatie van een brandstofcel met zonnepanelen en met een warmtepomp u zeker kunnen bekoren. Future-proof op de koop toe.

De aha-erlebnis

Zonnepanelen + elektrische auto’s + intelligente sturing = de toekomst

  1. De prijs van zonnepanelen blijft dalen:

De energetische terugverdientijd van zonnepanelen (PV) is 1.5 jaar. Dit wil zeggen dat PV’s na 1.5 jaar de energie die nodig was om ze te produceren hebben terugverdiend. De gemiddelde levensduur van PV’s is 25 jaar, dus een zonnepaneel is op energetisch vlak snel terugverdiend en levert 94% van zijn bestaan groene energie. Energie uit zonnepanelen is reeds de goedkoopste elektrische energie op aarde, en de minst vervuilende. Het rendement van nieuwe PV’s blijft in stijgende lijn gaan.

2. Ook de prijs van batterijen blijft dalen:

De energiedichtheid van batterijen gaat ongelimiteerd de goede richting uit. Elektrische auto’s (EV) worden daardoor lichter, goedkoper en gaan steeds verder rijden. Ze zijn al vele jaren minder vervuilend dan hun tegenhangers met verbrandingsmotor.

3. Stockage van elektrische energie is een probleem. Maar, enkele Japanse merken geven ons vandaag al de mogelijkheid om de elektrische auto ook als thuisbatterij (V2G) te gebruiken. De komende jaren zullen Europese en Amerikaanse merken deze markt komen versterken. Juist op tijd, want deze techniek (de auto als energieleverancier) gaat de energiewereld op z’n kop zetten.

Heeft u de mogelijkheid om zonnepanelen te leggen, twijfel niet. Op korte termijn zal uw elektrische auto als buffer dienen om zo uw zelfconsumptie op te krikken, en zal u stroom leveren aan de buren tijdens piekmomenten. Een correct akkoord tussen consument, producent en distributienetbeheerder is onontbeerlijk.

Ongeveer 2/3 van het jaar werkt deze combinatie als een Zwitserse horloge, voor het andere deel (winterperiode) zult u moeten doen wat u vandaag doet, of bijvoorbeeld overschakelen naar een smart grid.

Dat u zo meewerkt aan de energietransitie zal uw glimlach alleen maar groter maken.

Blue sky = power

Zonnepanelen + klimaatverandering + quarantaine = 25% meer vermogen

blue sky vs contrails

Mensen met zonnepanelen hebben waarschijnlijk dezelfde vaststelling gedaan: een record opbrengst tijdens de maanden april en mei: 25% meer dan gemiddeld, 15% meer dan de hoogste (2-maanden) piek ooit (gemeten met m’n 10 jarige installatie).

De lucht is zelden zo lang zo intens blauw geweest. Door de quarantaine waren er amper vliegtuigen in de lucht waardoor er geen vliegtuigstrepen (contrails) in de hoge atmosfeer aanwezig waren. Daardoor had de zon vrij spel om de zonnepanelen te bestoken met fotonen, waardoor vorige records verpulverd werden. Allemaal toeval ? Hmm.

Vergis je niet, de mens bepaalt de gezondheid van deze planeet.

Waarom energie verspillen ?

Vandaag rijden onze auto’s (ICE, verbrandingsmotor) met een laag rendement van 25%. Elektrische auto’s (EV, elektromotor) hebben een rendement van 80%, ze zijn superieur én klaar voor de toekomst.

Omdat het rendement van een elektromotor 3x groter is dan van een verbrandingsmotor, rijden ze ook 3x verder met evenveel energie. Dat is van Brussel naar de Côte d’Azur ipv Brussel naar Parijs.

De elektriciteit in België wordt proper opgewekt (met dank aan de kerncentrales en de groeiende hernieuwbare energie), een batterij wordt dus groen geladen. Heeft u zonnepanelen, twijfel niet. Heeft u nog geen zonnepanelen, idem dito.

Elektrische auto’s zijn er vanaf 12.000€ en het aanbod groeit snel. Ook de TCO gaat de goede richting uit. Continu zet de EV grote stappen: prijs, rijbereik, modellen, batterij, … maar ook vandaag valt er al veel schoons te shoppen bij de garagist.

Waar wachten we eigenlijk nog op ?

Het momentum …

De olieprijs staat laag, het is tijd om te schakelen:

  • Voer een vaste minimumprijs in voor mazout en andere brandstoffen
  • Lanceer een grafiek met de voorziene prijsstijging voor de komende jaren
  • Verlaag de taks op ‘wat duurzamer is’
  • Nieuwe bedrijfswagens zijn groen, of zijn niet
  • Vliegen was te goedkoop, een EU-pact is noodzakelijk
  • Hang niet vast in het verleden, investeer in de toekomst

Laat het momentum niet verloren gaan. Thanks !