Elektrisch rijden en V2G zijn een logische stap in de energietransitie:

Sneller omschakelen van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare energie wordt vandaag door nagenoeg iedereen als noodzakelijk beschouwd. De opwarming van de aarde houdt menig wereldburger al langer bezig, daarenboven bedreigt energie-afhankelijkheid onze Europese democratie. Gelukkig kan het snel anders. Reeds meerdere jaren is hernieuwbare energie de goedkoopste energie op de markt. De kracht van de zon is groot en gratis, rechtstreeks valt ze binnen door straling, onrechtstreeks edoch verdund via wind- en waterkracht. Dit scharniermoment waarbij de geopolitieke context ons dwingt sneller een ander energiesysteem uit te rollen, brengt opportuniteiten met zich mee die niet enkel economisch en ecologisch zijn, maar ook op gebied van ons algemeen welzijn van invloed zijn: gezonde lucht in stillere steden, kwaliteitsjobs, onafhankelijkheid, …

Past de elektrische auto in dit verhaal, kan je reizen met een elektrische auto ?

Absoluut, vele duizenden kilometers autoreizen op korte tijd kan je vandaag elektrisch doen. Zo verbruik je 3 keer minder energie, en rijd je mogelijks op hernieuwbare energie waardoor je 50 keer minder CO2 uitstoot dan een voertuig met verbrandingsmotor. We deden de 4300 kilometerlange trip Brussel – Sevilla – Brussel in vijf dagen. Zo brachten we onze dochter (na haar Erasmus studies) terug naar huis. Elke twee uur stopten we twintig minuutjes voor een sanitaire pauze met koffiemoment en intussen was de batterij weer voldoende opgeladen ergens aan de vele snelladers op groene stroom langs de autostrades. Doe je dit enkele keren per dag, dan leg je zo veilig en duurzaam 1.000 km af.

Tot enkele jaren geleden had je hiervoor een Tesla nodig vanwege z’n kwaliteitsvolle batterij en eigen laadinfrastructuur. Vandaag schieten de snelladers op autostrades als paddenstoelen uit de grond. Uniforme laadpassen waarmee je bij elke laadpaal terecht kan behoren tot de uitdagingen, evenals de kortere vakantieperiodes waarbij velen op hetzelfde moment aan het reizen zijn. Dit laatste kan je counteren door een dagje vroeger te vertrekken, zo doen wij het al vele jaren. Veel relaxter, YOLO.

Bron: Mercedes

Onze trip naar Sevilla deden we met de fabelachtige Mercedes EQS. Dit elektrisch paleis op wielen heeft de laagste luchtweerstandscoëfficiënt (Cx 0,20) van alle productieauto’s waardoor het door de winterse lucht kliefde met een mussendorst van 22.8 kWh/100 km. Deze batterij elektrische wagen (BEV) bevindt zich helemaal bovenaan het organigram inzake technologie, comfort en prijs. Dat deze trip vandaag ook perfect uitvoerbaar is met middenklassers van rond de 45.000 Euro geeft weer dat er in de nabije toekomst steeds meer mensen elektrisch zullen reizen, en dat het weldra niet louter voor de happy few zal zijn.

De positie van het BEV in onze energietransformatie kan vanwege ettelijke voordelen niet overschat worden: zuinig, stockage van groene energie, recycleerbare batterij, … en de V2G kenmerken.

Wat is V2G ?

Auto’s waren vroeger monofunctioneel, ze brachten ons van A naar B, en 95% van de andere tijd stonden ze domweg stil, nutteloos te wezen. Binnenkort gaat dit bij elektrische auto’s helemaal anders zijn: het BEV brengt ons ook van A naar B, maar die 95% van de tijd dat het stilstaat kan het voertuig nuttig gebruikt worden in ons energiesysteem. Het voertuig stockeert immers hernieuwbare energie om er ons nadien mee te verplaatsen, of we gebruiken die opgeslagen energie in ons huis (als thuisbatterij, verhoging zelfconsumptie) of we duwen het met vertraging in het grid (= het elektrische netwerk).

Bron: Elia

Even technisch: reeds vele jaren bestaat de V2G-technologie (Vehicle to Grid) dankzij de Japanners, zij het via een verouderde laadstekker (CHAdeMO). Weldra wordt het nieuwe communicatie protocol (ISO 15118) voor de huidige stekker (CCS en type 2) geboren en zal ons energiesysteem een ware metamorfose ondergaan. Dan worden onze auto’s slimme energiebedrijfjes en gaan ze elektriciteit afnemen of injecteren volgens de regels van vraag en aanbod, en naar wens van de eigenaar. Bij V2G kan je dus de autobatterij in de andere richting gebruiken, voor het ontladen.

Het is een publiek geheim dat vele automerken de omvormers van hun BEV’s bidirectioneel aan het uitvoeren zijn. Zo kan je de opgeslagen energie in de batterij op een andere locatie en voor een ander doel gebruiken. Dit meervoudige trage gebruik van de autobatterij zorgt niet voor een versnelde degradatie.

De voordelen van V2G:

  • stockage hernieuwbare energie: dus minder fossiele brandstoffen nodig
  • flatten the curve (kleinere ochtend- en avondpiek op het elektriciteitsnet): minder straten openbreken om dikkere kabels te plaatsen, dus goedkoper netwerk
  • uiterst geschikt voor het toekomstgerichte dynamisch elektriciteitstarief (goedkoop of zelfs negatief laden tijdens daluren, duur verkopen tijdens piek)
  • door de hoge efficiëntie van de volledige keten, een verkleining van onze ecologische voetafdruk
  • de start van vele smart grids, lagere energiefactuur

Is hernieuwbare energie echt zoveel beter ?

Absoluut, massa’s beter. De kracht van de zon blijft gratis en duurzaam, en ook het rendement van zonnepanelen en windmolens wordt steeds groter. Hernieuwbare energie en diens stockage is geen raketwetenschap meer, het vormt de basis van de energietransformatie en gaat toegankelijk zijn voor de meesten onder ons. Zo kan de koolstof van fossiele brandstoffen die door de natuur miljoenen jaren geleden zelf gemaakt werd opgeslagen blijven in de aarde, en verhoogt de CO2 in onze atmosfeer niet verder. De facto zoals het tot enkele honderden jaren geleden altijd al geweest is.

De voordelen van zonnepanelen:

We leggen vandaag een zonnepaneel op ons dak en ergens rond 2050 vervangen we dat paneel, de zon neemt het al die tijd van ons over en levert ondertussen elektriciteit. De verwachte levensduur van een zonnepaneel (PV) is 30 jaar en de energetische terugverdientijd (= de energie die nodig is om het product te maken) is minder dan 2 jaar, een PV levert dus 28 jaar pure energiewinst op, dit geeft een rendement van 1500%. Nadien worden de panelen gerecycleerd (RG, recyclagegraad 90%) waardoor het rendement van die panelen nogmaals factor 10 vergroot wordt. Dat hergebruik is de sterkte van circulaire economie en het kloppend hart van het nieuwe energiesysteem. Door de huidige energiecrisis met hoge energieprijzen zijn zonnepanelen na vijf jaar terugverdiend.

De voordelen van windmolens:

Windmolens worden bij voorkeur in industriegebieden, op grote vlaktes, naast autostrades en in de zee geplaatst. De levensduur is 25 jaar en de energetische terugverdientijd is ongeveer een half jaar, dus het rendement van windmolens gaat richting 5000%. Na gebruik en hergebruik (RG 85%) wordt ook voor windmolens de impact op ons klimaat steeds kleiner, bijna gereduceerd tot nul.

De elektrische auto:

De elektrische gezinsauto werd in 2012 vanonder het stof gehaald en zet sindsdien grote stappen voorwaarts. De ontwikkeling (batterijen, aandrijflijn, intelligente sturingen en omvormers, …) is eigenlijk nog maar juist begonnen, maar vandaag al is de zuinigste auto, de snelste auto, de slimste auto, de meest duurzame auto … elektrisch. De BEV heeft op 10 jaar tijd de auto met verbrandingsmotor, na 150 jaar ontwikkeling en gebruik, al voorbij gestoken.

Het nieuwe energiesysteem:

Het nieuwe energiesysteem is een én-én-verhaal, met steeds meer gebruik van efficiënte toestellen die gevoed worden door duurzame energie en aangestuurd worden door een slim energiebeheer, waardoor het geheel nog meer is dan de som van de delen. Een mooie toekomst volgt !

Noodzakelijke aanvulling:

Natuurlijk blijven ook andere varianten van elektriciteitsproductie zoals thermische centrales onmisbaar. Zolang er geen overschot aan hernieuwbare energie is, hebben we continu een basislast met lage uitstoot nodig. Ook in wintertijd en tijdens periodes met weinig wind en zon gaan we veel flexibiliteit nodig hebben om de beperkingen van de autobatterij (stockage voor korte termijn) op te vangen. Vanwege de hoge rendementen van nieuwe systemen (BEV, warmtepomp, …) zijn meer groene elektronen (elektriciteit) nodig, maar ook investeringen in groene moleculen (gassen en vloeistoffen) moeten dringend opgeschaald worden.

Is onze elektriciteit te duur ?

Heeft uw buurman gelijk als hij zegt dat misschien ook de onkosten van het onderzoek naar UFO’s in onze elektriciteitsfactuur terecht zijn gekomen ?

Eén kWh aardgas is 6x goedkoper dan één kWh elektriciteit. Uw elektriciteit zelf maken op basis van (bio)gas & zonnepanelen, en zelf stockeren wordt dus sterk aanbevolen. Elk gebouw dient op termijn zelfvoorzienend en energieleverancier te zijn, en elke auto wordt een mobiele batterij waar we onze hernieuwbare energie in opslaan en mee distribueren. Groot of klein, smart grids zullen voor een aanzienlijk deel de duurzaamheid van onze samenleving bepalen, want hoge rendementen x hoge rendementen = 75% minder uitstoot.

Mag de bevolking een correcte correlatie tussen afname- en injectieprijzen verwachten ? Zullen dynamische tarieven hierin de leidraad zijn ?

Hoe betrouwbaar, betaalbaar en efficiënt zullen de nieuwe regels inzake onze energievoorziening worden ? Zijn ze ook ethisch geschikt om lang mee te gaan en kunnen ze alle burgers meenemen in de energietransitie ?

Groenerleven.be beantwoordt geen retorische vragen.

Realisme is noodzakelijk

Het energielandschap is in beweging.

Zolang deze verandering gebaseerd is op een realistisch perspectief, gaat de toekomst er pakken beter uitzien. Af en toe een grote uitschuiver valt niet uit te sluiten, en we blijven sowieso vechten tegen onze gebruiken uit het verleden: ‘We’ve done it always this way !’.

De energiedichtheid van de door ons gebruikte brandstoffen is rechtstreeks gelinkt aan klimaatverandering. Een correct gebruik van grondstoffen is essentieel om verspilling tegen te gaan:

  • Hout: gebruiken we best hoofdzakelijk voor meubels en voor gebouwen
  • Steenkool: onze oude vriend, zolang het in de grond blijft
  • Olie: zal nog vele jaren verkeerd gebruikt worden, ondanks de alternatieven
  • Gas: de enige echte lange termijn transitie brandstof, maar enkel bij correct gebruik en bij transformatie naar groene gassen
  • Uranium: de landen met betrouwbare centrales hebben goud in handen

U weet, slechts 20% van onze energievoorziening is elektrisch. Daarvan levert hernieuwbare energie amper 119 uur per jaar meer dan de helft van onze elektriciteit. Die andere 8640 uur (of 98% van de tijd) duwt hernieuwbare energie dus minder dan de helft van de elektronen door de kabels.

De weg naar een duurzame samenleving is nog heel lang, maar blijf als weldenkende mens investeren in: producten met hoge efficiëntie, isolatie, zonnepanelen, warmtepompen (al dan niet hybride), elektrische auto’s, slimme toestellen, participaties in hernieuwbare energie, …

Elektriciteitsmix 2020

Het aandeel hernieuwbare energie groeit tot 18,7 % van onze Belgische elektriciteitsmix.

De records van zonne-energie in de lente zijn mede te danken aan het ontbreken van vliegtuigstrepen.

De productie van zonne-energie is hoger gedurende de zomermaanden en die van windenergie is meer uitgesproken tijdens de wintermaanden.

Het aandeel elektriciteit is slechts 20% van ons energiesysteem. De weg is dus nog lang, maar gelukkig zijn er steeds meer mensen en bedrijven die beseffen dat de nieuwe manier van leven zoveel waardevoller is.

Dure vs hybride energievoorziening

Vandaag is slechts 20% van het huidige energieverbruik in België elektrisch, maar de stijgende lijn is ingezet (elektrische auto’s, warmtepompen, …). Werken met elektriciteit is gemakkelijk: stekker insteken en gaan met die banaan, easy peasy. Vandaar dat we de neiging hebben om ‘elektrisch’ te denken als het over energie gaat.

Maar, onze stroom uit het stopcontact heeft een groot nadeel waar we één keer per jaar mee geconfronteerd worden: de kostprijs. Elektriciteit transporteren is veel duurder dan het vervoeren van gas, en het opslaan van een grote hoeveelheid elektriciteit is quasi onbetaalbaar. Gevolg: een hoge elektriciteitsfactuur, die nog gaat stijgen (versterking netten + sluiting kerncentrales ?).

Om de factuur in de toekomst aanvaardbaar te maken dringt een hybride energievoorziening zich op: stockage en transport gasvormig, gebruik ter plaatse elektrisch door efficiënte decentrale opwekking. Dan komen koning waterstof en joker biogas achter de hoek kijken om de energieleveranciers van de toekomst te worden: groener, en op termijn goedkoper dan onze huidige energievoorziening.

Het draaiboek om de energie van de windmolenparken in zee aan land (met Zeebrugge als waterstofhub) te krijgen, moet vandaag al geschreven worden. Zo niet, dan gaan de facturen bij onze kleinkinderen terechtkomen.