Het Kopenhagensyndroom

Het gros van de energie op aarde wordt stedelijk geconsumeerd. Een sterk geconcentreerde uitstoot van koolstof op een kleine oppervlakte, met smog in de luchtpijp en vervelend gekittel aan de longblaasjes tot gevolg. Sommige steden daarentegen transformeren zichzelf tot pareltjes met respect voor mens en natuur, zo ook Kopenhagen.

Onze vrienden uit het noorden lieten 20 jaar geleden, toen ze als pioniers volop ingezet hebben op windenergie, al zien dat ‘Wachten op Godot’ niet in het Deens vertaald is.

Deze wilskracht om volgens de noden van het volk een versnelde vergroening door te voeren, in de groenerlevenpedia beter bekend als ‘het Kopenhagensyndroom’, is een psychologisch verschijnsel dat optreedt bij het verlangen naar groene steden.

Gene ‘ja maar’ voor de Denen. Ze gaan CO2-neutraal zijn tegen 2025.

Smog is out.

Stel, u bent Kuifje … *

Omdat u een fictief personage bent weet u dingen die normale mensen niet weten, of niet willen weten.

U weet dat vuurtje spelen met bazaar van miljoenen jaren oud (bruinkool, steenkool, aardolie, aardgas, …) wekelijks meer doden maakt door luchtvervuiling dan kernenergie ooit heeft gemaakt (door rampen en afval).

U weet ook dat het nog te vroeg is om kerncentrales te sluiten want er zijn nog onvoldoende gelijkwaardige alternatieven met lage emissies. Hernieuwbare energie is nog maar juist geboren, en de waterstoffoetus is in volle ontwikkeling.

Voor de volgende generaties gaat het alleszins duidelijk zijn dat er maar één goede plaats is voor fossiele brandstoffen, en dat is daar waar ze tot enkele honderden jaar geleden altijd al heeft gezeten: in de grond.

Kerncentrales sluiten, en dus voorrang geven aan centrales op fossiele brandstoffen, is een redeneringsfout van de eerste orde, en brengt ons geen meter dichter bij de oplossing van het probleem.

Gelukkig zetten China en India (jaarlijkse economische groei +5%, samen +2,5 miljard inwoners (= bevolkingsaantal van de 20 daaropvolgende landen met meeste inwoners)) in op nieuwe kerncentrales.

Nope, in België moeten er geen kerncentrales gebouwd worden. Kuifje zou enkele van de huidige kerncentrales minstens 10 jaar langer open houden, en tijdens een overschot aan energie (zeer zeldzaam, bij veel wind en zon) er waterstof mee maken. Ondertussen gaat hij met zijn raket andere superhelden zoeken om hier het boeltje mee te helpen opkuisen.

* Oprechte excuses voor het misbruik van Kuifje.

It’s all about efficiency my dear !

Het woord is hier al meermaals gebruikt, efficiëntie.

  • mijn zoon rijdt het gras af in 45 minuten, ik in 60
  • de oude auto van uw buurman verbruikt 8 l/100km, uw hybride maar 4
  • Messi maakt 45 goals per jaar, Jef Klak komt aan 10
  • secretaresse Maria behandelt 120 mails per dag, Magdalena maar 50

Tal van voorbeelden uit onze leefwereld, tijdens het werk, ervoor en erna. We weten dat er verschillen zijn, maar vergeten soms dat ze bestaan.

Idem dito voor een kWh. Wat we doen met een kWh is belangrijk in de energiewereld, en daarom ook bepalend voor onze wereld van de CO2. Is 1 kWh = 1 kWh ? Nope, waar de kWh vandaan komt is cruciaal, maar wat we er mee doen is even essentieel.

  • oude mazoutketel vs warmtepomp: 70% vs 400%
  • verbrandingsmotor vs elektromotor: 25% vs 80%
  • stopcontact vs stopcontact via brandstofcel: 35% vs 85%
  • gloeilamp vs LED: 10% vs 50%

Rendement is de basis. No efficiency, no deal !

Ondertussen weet u ook dat een kWh uit hernieuwbare energie de absolute voorkeur geniet, en dat u de kWh uit fossiele brandstoffen best voor het hiernamaals laat.

Dure vs hybride energievoorziening

Vandaag is slechts 20% van het huidige energieverbruik in België elektrisch, maar de stijgende lijn is ingezet (elektrische auto’s, warmtepompen, …). Werken met elektriciteit is gemakkelijk: stekker insteken en gaan met die banaan, easy peasy. Vandaar dat we de neiging hebben om ‘elektrisch’ te denken als het over energie gaat.

Maar, onze stroom uit het stopcontact heeft een groot nadeel waar we één keer per jaar mee geconfronteerd worden: de kostprijs. Elektriciteit transporteren is veel duurder dan het vervoeren van gas, en het opslaan van een grote hoeveelheid elektriciteit is quasi onbetaalbaar. Gevolg: een hoge elektriciteitsfactuur, die nog gaat stijgen (versterking netten + sluiting kerncentrales ?).

Om de factuur in de toekomst aanvaardbaar te maken dringt een hybride energievoorziening zich op: stockage en transport gasvormig, gebruik ter plaatse elektrisch door efficiënte decentrale opwekking. Dan komen koning waterstof en joker biogas achter de hoek kijken om de energieleveranciers van de toekomst te worden: groener, en op termijn goedkoper dan onze huidige energievoorziening.

Het draaiboek om de energie van de windmolenparken in zee aan land (met Zeebrugge als waterstofhub) te krijgen, moet vandaag al geschreven worden. Zo niet, dan gaan de facturen bij onze kleinkinderen terechtkomen.

Wat kan ik vandaag doen ?

  • huis isoleren
  • groene stroom– en groengascontract afsluiten
  • elektriciteit besparen (tips )
  • zelf elektriciteit maken (zonnepanelen, brandstofcel)
  • warmtepomp plaatsen
  • de zon warm water laten maken (zonneboiler)
  • verwarmen met hout vermijden, filter installeren
  • (e-)fiets of openbaar vervoer nemen
  • thuiswerk promoten
  • km’s met energiezuinige auto of met elektrische deelauto afleggen
  • afval vermijden, recycleren
  • 2de-hands winkels zijn er voor iedereen
  • lokale producten kopen, kraantjeswater drinken, runds- en lamsvlees minderen
  • bomen, struiken en bloemen planten
  • investeren in groene projecten
  • reizen met vliegtuig of boot minderen, in de buurt is het ook mooi
  • sensibiliseer uw omgeving om ook groener te leven

Hoe is de huidige toestand van de wereld ?

Beter en slecht tegelijkertijd. Kijk naar de grafieken in vorige berichten, elk jaar zetten wij/zij stappen voorwaarts, maar … er is nog een lange weg af te leggen. Wachten op de anderen is zinloos, vandaag kunnen we al veel veranderen. Let’s do it !